Terug
Hoger
Tijdens mijn lesperiode kwam ik in aanraking met de Jan Holvast lesmethode die ook zeer geschikt is voor zelfstudie, zowel op knop als klavier. Een groot aantal jaren heb ik diverse accordeon- en harmonicatreffens georganiseerd en daarbij is regelmatig de naam Jan Holvast opgedoken. Vaak hoor je: ‘Ik heb bij Jan Holvast nog les gehad’. Omdat die groep behoorlijk groot is, was dat voor mij een reden te meer om, door middel van een jaarlijks Jan Holvasttreffen, de naam in de toekomst te laten voortbestaan. Daarnaast lijkt het me leuk om wat te vertellen over deze, zo mag je stellen toch wel legendarische Jan Holvast.
Na mijn eerste bezoek aan hem en zijn vrouw bleek dat hij, intussen 87 jaar oud, nog steeds heel enthousiast over zijn muzikale verleden kan praten. Intussen zijn z’n vrouw en hij te gast geweest op de trefdag te Lieveren waar een heuse reünie plaatsvond met veel oud-leerlingen, kortom het 1e Jan Holvasttreffen was een zeer geslaagde dag.
Als zoon van een binnenschipper werd Salomon Jan Holvast geboren op 27 juli 1914 te Groningen. Het schip lag bij het Kattendiep maar in 1916 ging het gezin aan de vaste wal wonen en runden pa en ma een kruidenierswinkel.
Als 5-jarige zag Jan Holvast op de linnenkast van broer Jac in de andere slaapkamer een hele ouderwetse harmonica staan met een paar grote knoppen erop. Jan zeurde (waar hebben we dat meer gehoord?) net zo lang om dit instrument dat zijn moeder het ten slotte aan hem gaf. Groot was de bewondering voor kleine Jan die dezelfde dag nog: ‘dat gaat naar den Bosch toe’ kon spelen en hij mocht het ding houden.
Toen het gezin op zijn 6e verjaardag verhuisde naar het nieuwe plan Oost, de Lindehof, moest hij vanwege de drukte veertien dagen wachten op zijn cadeau, een nieuwe 1-rijer harmonica. “Gekocht bij van der Vee in de Oosterstraat. Wat was ik trots toen wij met die grote bordpapieren doos onder de arm thuiskwamen.”
De harmonica werd zo intensief gebruikt dat hij een jaar later totaal uit elkaar gespeeld was.
“Mijn 7e verjaardag was een teleurstelling voor mij want ik kreeg geen nieuwe harmonica’s Avonds hoorde ik de grote jongens uit de volksbuurt zingen en mondharmonica spelen. Ik luisterde tot ik in slaap viel. Overdag maakte ik muziek in de zandbak bij het tentje spelen. De entreeprijs was voor oudere kinderen 1e rang drie knopen, 2e rang twee knopen. Zo naderden de Sinterklaasdagen van 1921. ’s Avonds zette ik mijn bord op en vroeg niets anders dan een harmonica. De volgende morgen bij het zoeken allerlei speelgoed maar geen instrument.
Enigszins teleurgesteld ging ik, op verzoek van mijn juf, met mijn lekke monica naar school en mocht om 11 uur spelen omdat de Sint in aantocht was. Ik vergat mijn teleurstelling en speelde er op los, niet bemerkend dat de deur open ging en Sint binnenkwam. Toen ik omkeek wilde ik gauw naar mijn plaats lopen, maar Sint vroeg om nog een liedje. Trillerig en nerveus deed ik dat en was blij dat ik weer mocht gaan zitten. Als laatste mocht ik bij hem komen. Wat was ik verbaasd toen zwarte Piet mij een grote doos overhandigde die ik dadelijk open moest maken. Zenuwachtig gebeurde dit en toen er een mooie harmonica tevoorschijn kwam riepen alle kinderen: ooooh en begon ik te huilen. Pas jaren later hoorde ik, dat mijn ouders dit met de hoofdmeester van school geregeld hadden.”
Een tijdje later komt Jan in contact met Maarten Beuving, een goede harmonicaspeler, en samen gingen ze oefenen. Bij toeval kreeg hij een zo goed als splinternieuwe 2-rijer en Jan wilde wel dag en nacht studeren.
Nu was het op de Lindehof erg gehorig en Jan’s buurman, oom agent, sliep ’s morgens vaak in verband met zijn nachtdiensten. Dan mocht ons natuurtalent niet spelen.
In de vakantie kon hij echter niet wachten, sloop op een ochtend naar de buren om stiekem door de ramen te kijken en meende iemand te zien zitten. Hij vloog naar huis, vertelde zijn moeder dat de buurman wakker was, pakte gauw zijn monica en begon zachtjes te spelen. De buurman werd vergeten, de muziek en zang werden geluidshinder en eensklaps vloog de deur open en stormde buurman agent in zijn onderbroek binnen.
De rapen waren gaar en de harmonica werd opgeborgen tot de middag!
Een bode, die aan de deur kwam om contributie te innen, hoorde kleine Jan spelen.
Of hij op mocht treden op het jaarlijkse buurtfeest in de feesttent? Dat mocht en het werd een groot succes, ook door z’n jeugdige leeftijd. Hij trad meer op, ook op het Noorderschouwtoneel. Dan komt het accordeon in zijn leven.
“Maarten Beuving had een Zweedse harmonica omgebouwd tot een chromatische ligging. Een heel oud ding en daarop moest ik opnieuw beginnen, wat wel lukte.
’t Was geen beste natuurlijk, na verloop van tijd begon het ding te lekken. Als ik speelde moesten de omstanders de kraag omhoog doen, anders werden ze verkouden. Zo tochtte dat ding en ook vlogen regelmatig de tonen uit de blokken. Mijn vader lijmde ze met cichorei en iedereen die binnenkwam kon dat wel ruiken.”
Op school is hij geen beste leerling, veel te druk bezig met zijn accordeonleer en het studeren op zijn harmonica en accordeon.
“Volgens mijn meester zat ik meer te trommelen met pen en potlood dan te rekenen of schrijven.
Als straf werd mijn accordeon verkocht! Ik mocht ook niet meer met Maarten samenspelen. Toen ik hem een paar jaar later weer ontmoette, had hij een groene Borsini gekocht en was ík meteen weer verkocht door die prachtige klanken.”
Er komt pas weer een accordeon in huize Holvast op 9 maart 1932, een witte Italiaan voor ƒ 90,–. Hij krijgt dan op 11 maart zijn eerste les van Harm Wiersma voor een gulden per week.
Kor A. Hagenouw
Roden