Advertentie Klank.nl Advertentie Klank.nl Advertentie Klank.nl Advertentie Klank.nl Advertentie Klank.nl Advertentie Klank.nl Advertentie Klank.nl Terug Hoger  
KlankKoekje

Even voorstellen indien nodig: Hotze Jelsma is werkzaam als accordeonist en leraar aan diverse muziekscholen. Daarnaast geniet hij een goede reputatie als dirigent, componist en arrangeur. Behalve talloze uitgaven met composities van eigen hand heeft hij ook banden met volksmuziek samengesteld en bewerkt.
Hotze is dus iemand die vanuit zijn vak wel wat te vertellen heeft. Hieronder vindt u zijn eerste bijdrage voor ons blad.

HOTZE JELSMA OVER ZIJN BEWERKING VAN VOLKSMUZIEK

English folkmelodies for one of more accordions

Klank.nl

Het is al heel wat jaren geleden dat een leerling van mij (Jantsje Klaver) een oud uitziend boekje meenam naar les. Het zág er niet alleen oud uit, het was ook oud; een uitgave van begin deze eeuw. Het bevatte traditionele Engelse melodieën van nog veel eerdere datum.

Jaargang 4, 4e kwartaal 1993, nummer 1
door Hotze Jelsma

Bij de (niet geharmoniseerde) melodieën waren dansbeschrijvingen aanwezig, waar wij overigens geen gebruik van hebben gemaakt. Een aantal geselecteerde melodieën hebben we voorzien van een basbegeleiding en achteraf is dat de eerste vorm geweest van “15 English folkmelodies”.

In de loop der jaren ben ik deze muziek steeds meer in de lespraktijk gaan gebruiken vooral omdat de melodieën de meeste leerlingen zeer aanspreken. Sterke melodieën zoals we die zo vaak in de volksmuziek tegenkomen, zijn kennelijk niet aan slijtage onderhevig
De ontwikkeling van de groepslessen leidde er algauw toe dat er behoefte ontstond aan een tweede stem. Met het schrijven van die tweede stem was het volgende stadium een feit. Vervolgens kwam er een cruciaal moment. Ik wilde de muziek zo noteren dat in principe elke accordeonist deze muziek zou kunnen spelen, ongeacht het type instrument.
Dit heeft geleid tot de notatie die we nu in het boek aantreffen.

Heeft men de beschikking over een melodiebas systeem, dan kan de melodie rechts en de tweede stem links gespeeld worden. Een tweede speler kan dan eventueel tegelijkertijd de “gewone” standaardbassen toevoegen, en ook nog de melodie spelen. Dit laatste kun je ook alleen doen, dus zonder tweede stem, het is maar wat je wilt.

Het geheel is leesbaar gebleven doordat de standaardbassen alleen in letters zijn genoteerd met (beperkte) ritme aanduiding. Dit scheelt een notenbalk en heeft bovendien als voordeel dat bijvoorbeeld (slag)gitaristen vrij gemakkelijk ook mee kunnen spelen.
Het geldt overigens ook voor andere instrumentalisten zoals: violisten, dwarsfluitisten, blokfluiters enzovoorts, enzovoorts. De stemmen kunnen natuurlijk verdubbeld worden. Het is mij gebleken, dat er zelfs orkesten zijn die muziek uit dit boek uitvoeren.

In eerste instantie heb ik deze notatie “uitgeprobeerd” bij eigen leerlingen door middel van een in elkaar geniet pakje kopieën van handgeschreven muziek. Na op deze manier een paar jaar met deze derde vorm van het boek gewerkt te hebben kwam ik in contact met “De Haske Muziekuitgave BV” in Heerenveen. Dit was de aanleiding tot de vierde en definitieve vorm van het boek zoals dat nu verkrijgbaar is, bij de uitgeverij zelf en bij muziekhandelaren.

15 English folkmelodies’ kwam in 1990 op de markt samen met ‘Folkmusic for accordion’, waarover in een volgende KLANK meer.

Tot slot: een dringende, maar onvermijdelijke vraag. Wilt u muziekboeken niet kopiëren? Het is verboden, het is diefstal maar wat nog vervelender is: het drijft de prijzen op en beperkt zo het aantal nieuwe uitgaven.