Advertentie Klank.nl Advertentie Klank.nl Advertentie Klank.nl Advertentie Klank.nl Advertentie Klank.nl Advertentie Klank.nl Advertentie Klank.nl Terug Hoger  
KlankKoekje

De Eerste Nederlandse Accordeonfabriek
van B.M. Vos (2)

Uit onvrede over de kwaliteit van de na-oorlogse accordeons kwam bij Bernard Vos het idee op zelf betere te gaan bouwen. Henk Vos kan er uren over vertellen.

Jaargang 2, 3e kwartaal 1992, nummer 4

Zo begon de lijdensweg van mijn vader, want de eerste die hij maakte was geen bal waard. Dat wist hij zelf ook wel en omdat hij nogal driftig van aard was zag deze accordeon alle hoeken van de werkplaats.
In 1954 kwam ik, als gereedschapsmaker, bij hem in dienst. Toen maakte mijn vader een 80-bassertje met 34 toetsen, geen registers en gewoon 2-korig.
“Daar gaan we er twaalf van maken”, zei hij, “voor fl. 290,– bruto en dan zijn we er bovenop.”
Maar we hadden geen starterssubsidie of adviesorganen en als je alleen al de arbeidsuren rekende….. Want déze serie van twaalf was van A tot Z handgemaakt. Klavier, basmechaniek, balg. De balg moest ik maken, want hij hield niet van plakwerk. Maar vooral het basmechaniek was een hele klus. Een stang met allemaal gepuntlaste dwarsstangetjes en dat konden we niet maken want daar hadden we het gereedschap niet voor. Dus maakte mijn vader stangen van messing, daar boorde hij gaatjes in, schuinde de pennetjes iets aan zodat ze erin gingen en daarna werden ze stuk voor stuk gesoldeerd. De stukjes die erdoor kwamen werden er met de slijpsteen uitgeslepen want dat zag er niet uit, trouwens dat zou ook het andere stangetje kunnen raken. Voor de dwarsstangetjes gold idem dito. De kleppen heeft hij met een beitel uit hout gestoken.

Reclame

In die tijd schreef Peter Koelewijn, toen nog journalist bij het Eindhovens Dagblad, een stuk over B.M. Vos en zijn accordeons en door die reclame vlogen de kasten de deur uit. Maar er werd uiteindelijk natuurlijk niets aan verdiend! Geld maakt niet gelukkig maar een beetje meer was voor de moeder van Henk Vos wel wat gemakkelijker geweest.

Henk Vos gaat ons voor naar een ruimte waarin hij van elk type accordeon die zijn vader gemaakt heeft er ééntje heeft staan. Behalve dan uit de bovengenoemde serie van twaalf. (Kijkt u nog eens op zolder??)
Vos pakt het accordeon waarmee zijn vader in de vorige KLANK op de foto staat afgebeeld en begint erop te spelen.
Een hard geluid, maar dat moest toen. Hoe harder, hoe beter. Anders was het niet goed. Ook deze accordeon is weer handgemaakt, behalve de handwerktongen, die zijn van Carloni.
De stemtafel uit 1933 staat in een hoek. Niet direct een design-ontwerp maar nog voortreffelijk werkend.

Noviteiten

Henk Vos is het, in navolging van zijn vader, na bijna veertig jaar ook een beetje beu steeds maar rommel van anderen in orde te maken en (het bloed kruipt natuurlijk waar het niet gaan kan) is van plan ook zelf accordeons te gaan bouwen.
Met uiteraard tal van noviteiten, het resultaat van de ervaringen die je opdoet als je duizend accordeons gerepareerd hebt.

Het wordt een accordeon van massief hout zonder celluloid eromheen. Henk vindt namelijk dat celluloid de klank afremt. Gitaren, violen, contra-bassen, iets wat mooi moet klinken is van hout.
Een andere vinding is de manier waarop hij de registers in de klavieren integreert. Het worden geen grote kleppen maar hij gebruikt gewoon de knopjes van het accordeon.

Toon Manders heeft op zijn Accordeon- en Trekharmonicadag in Deurne elk jaar wel iets bijzonders en voor volgend jaar, 1993 heeft hij Vos weten te strikken. Henk zal daar voor het eerst zijn accordeons exposeren.

“De naam heb ik ook al. Het moet natuurlijk een mooie Italiaans klinkende naam zijn, anders deugt het niet. De naam wordt ‘ENRICO VOLTE’. Dat betekent Henk Vos en op de achterkant komt Made in Eindhoven.”