Namen en bijnamen

Jan Klinkenberg is bij de al langer spelende trekharmonicanen een naam die ze onmiddellijk verbinden met het allereerste trekharmonicafestival dat in ons land georganiseerd werd. In 1980, in het drie verdiepingen tellende gebouw De Oude ULO met workshops, open podia en tot diep in de nacht optredens van de inmiddels overleden vedetten Jan Damminga en Cees Eekels.

Jaargang 2, 2e kwartaal 1992, nummer 3

Deze keer namen en bijnamen voor (trek)harmonica die door Jan Klinkenberg in 1982 op papier zijn gezet en nu met wat nieuwe gegevens zijn aangevuld. Jan heeft zoveel mogelijk de herkomst erbij vermeld. Mocht u nog aanvullingen voor de lijst hebben, dan graag een berichtje.

Melodeon (off. naam, vooral voor de 1-rijer)
Trekharmonika
Harmonica
Hand-harmonika (Duits)
Zieh-harmonika (Duits)
Diatonische accordeon
Diatonische harmonica
Trekzak (Zuid-Nederlands, Vlaams)
Trekaccordeon (verbastering)
Knopaccordeon (verbastering, voorbehouden aan het chromatisch accordeon)
Lichtenvelder (Vlaams type)
Button accordeon of –box (Engels)
Squeeze box of gewoon box (Engels)
Accordéon diatonique (Frans)
Organetto diatonico (Italiaans)
Fisarmonica (Italiaans)
Organola (Italiaans)
Orgeli (Zwitsers)
Handharfe (Zwitsers)
Volksharfe (Zwitsers)
Chromka (Russisch)
Dragspel (Zweeds) voor accordeon en trekharmonika
Durspel (Zweeds) specifiek trekharmonika
Einrader/Torader (Noors) 1- en 2-rijer
Trekkspill (Noors) voor accordeon en trekharmonika
Treckbüdel (plat-Duits)
Quetschbühl/Quetschkommode (Duits)
Knatsch (Elzas)
Magdenburger (Duits, type)

Benamingen voor het allesbehalve virtuoos spelen

Hottevotten (Drenthe, dus eigenlijk rommelpotten)
Raspen (Friesland, vgl. Peije de Jong, een Friese trekharmonikaspeler)
Zagen Cees Eekels

Regionale benamingen

Pokkelorgel (Groningen)
Stoofke (Groningen)
Boekorgel (Drenthe)
Hottevot (Drenthe, eig. rommelpot)
Loekbealch (Friesland)
Moenieke (Stellingwerfs)
Trek(ke)buul (Twente)
Mook (West-Friesland)
Troet (West-Friesland??)
Monika (Brabant)
Kwetsbuul (Limburg, kwets = knijp, buul of buil =zak)
Speelboek (Vlaanderen)

Meer algemene benamingen

Kassie
Speelkassie
Open en toe
Heen en weertje
Handorgel
Trekorgel
Jammerorgel
Jammerkast
Schippersklavier
Knopenkast
Luizenpletter (de balg gaat zo vlug heen en weer dat een luis geen tijd heeft weg te springen)
Tietenpletter
Tietenrasp
Arme lui’s orgel
Scheurijzer
Spreeuwenkissie
Orgel met bretels
Zuigspinet