Terug
Hoger
Over:
• de stemming van het accordeon
• de stemming van de harmonica
De stemming van accordeons ligt momenteel op A = 440 – 442.
De Hohner accordeons liggen op A = 440 evenals de Weltmeisters, hoewel men ook andere stemmingen kan aanvragen. De Italiaanse merken en dit zijn er vele, voldoen hier niet allemaal aan, of beter gezegd, hebben hier niet allemaal aan voldaan.
Als importeur van Ballone Burini kan ik u zeggen, dat dit merk er wel aan voldoet.
De rechterkant, de discant, is in de meeste gevallen 2-, 3-, 4- of 5-korig.
De 8” heeft de normale toonhoogte, de 4” één octaaf hoger en de 16” één octaaf lager dan de 8”.
Cassotto of Klankkamer geeft een apart geluid aan de voetmaten die in de klankkamer liggen. Deze tonen liggen in een kamertje dat zich ongeveer bevindt onder de registers en deze worden met een apart klepje afgedicht.
In het algemeen komt dit voor bij de duurdere accordeons, meestal zit de 16” en de 8” in deze cassotto, ook kan men de 16” en de 4” in de cassotto aantreffen, men heeft dan een mooie musette 3 x 8” klank.
Zo zijn er ook merken die niet meer door de oorspronkelijke fabrikant gemaakt worden en toch nog wel nieuw worden verkocht door andere fabrikanten, omdat de oorspronkelijke fabrikant failliet is of niet meer bestaat. Als voorbeeld Galanti, die vroeger accordeons maakte en nu elektronische orgels.
Voor de oorlog 1940-1945 kwamen er ook stemmingen voor van A = 435. Na deze tijd werd het A = 440 en later in Italië A = 445 – 450. En op verzoek van de Nederlanders moest een 3-korige 80-bas als een 4-korige klinken. Hij zweefde meer dan de fabrikant het gewend was te doen.
Momenteel worden ze weer gemaakt zoals de fabrikant het gewend is te doen, uitzonderingen zijn altijd te bestellen wat betreft stemming en voetmaten.
Wat van groot belang is, is het gegeven welke tongen erin zitten.
De Oost-Duitse accordeons gebruiken nogal veel lucht evenals de Hohner types. De zuiverste en beste tongen komen uit Italië en het is daarom dat de Weltmeister Cantus IV en V en de Hohner Morino en Gola modellen ook voornamelijk in Italië gemaakt worden. De handgemaakte tongen zijn de beste, die hebben bijna geen luchtverlies. Ook de Weltmeister Supita heeft Italiaanse tongen.
Maar we zouden het over de stemming hebben en dit gegeven is vooral belangrijk in accordeonorkesten.
Of uw accordeon goed past bij diverse merken accordeons kunt u zelf testen met een andere speler. Zet beide accordeons op flute; dit is 1-korig 8”, er mag dan geen zweving zijn als beiden een toon aanslaan. Dit kan bij gebruikte accordeons wel eens voorkomen en dan moet je met het accordeon naar de stemmer.
Harmonica’s hebben over het algemeen geen registers.
Van Hohner zijn de types Club, Corona IIRS en de Ouverture wel met registers. Je hebt 1-rijige, 2-rijige en 3-rijige harmonica’s en ze zijn 1-, 2-, 3-, 4- of 5-korig. Evenals bij het accordeon zijn de voetmaten 16”, 8” en 4” altijd strak terwijl de tweede 8” altijd iets hoger ligt (bovenzweving) en bij de 3 x 8” de derde altijd iets lager ligt dan de eerste 8” (onderzweving).
De opbouw van de knoppen is diatonisch, dat wil zeggen dat men geen halve tonen (de zwarte toetsen) kent. De bovenste knop van elke rij is meestal een afwijkende met een halve toon duwen en een halve toon trekken. Je kunt ze in diverse tonen aanschaffen, bijvoorbeeld de toonaard C en de toonaard F, kortweg C-F, of G-C, of A-D.
De diatonische ligging is gelijk aan een mondorgel, duwen en trekken of bij een mondorgel zuigen en blazen. Bij de 2½-rijige Club komt een enigszins afwijkende opbouw voor. De eerste rij is gelijk aan de andere harmonica’s, maar de tweede rij heeft een geribbelde knop en dit is de gelijktoon.
Deze gelijktoon geeft zowel bij duwen en bij trekken dezelfde toon. Bij een instrument van C-F is dat de C. De derde rij is maar een halve rij en deze tonen geven de halve tonen weer zoals de cis, dis, fis, gis en de bes.
De Club harmonica is dus eigenlijk een verbetering van de normale harmonica.
De Steirische harmonica heeft 3 of 4 rijen knopjes en de 1ste rij knopjes is gelijk aan de normale harmonica. De 2de, 3de en 4de rij hebben alle 1 gelijktoon. De bassen zijn heliconbassen en deze geven een diepere en hardere klank door de vernikkelde hoorntjes. Deze heliconbassen zijn lange bassen; de lengte is bijna de breedte van de harmonica.
We hebben ook nog de concertina’s, bandoneons enz. chromatisch en ook diatonisch, deze hebben aan de linkerkant lage tonen maar geen akkoordbassen.
Jan Zweverink was jarenlang semi-beroepsaccordeonist, daarnaast dirigent van diverse accordeonorkesten en was de oprichter van de muziekwinkel in Lochem.