Terug
Hoger
‘Ik had echt niks anders willen worden dan accordeonist……..’
“Mijn vader was als Vlaming uitgeweken naar het rijke Wallonië om daar met accordeonspelen de kost te verdienen. Mijn moeder kon goed zingen en samen traden ze op. In Roux bij Charleroi ben ik in 1923 geboren, in een familie met een rijke accordeontraditie.
Mijn ooms en neven speelden allemaal. Dus automatisch begon ik ook met accordeonspelen. Op mijn 8ste jaar begon mijn vader me les te geven. Die was zo trots op mijn snelle vorderingen dat hij me wel ’s nachts uit bed haalde om zijn vrienden te laten horen hoe goed ik speelde!
Mijn vader ondervond steeds de nadelen van het feit dat hij niet van noten kon spelen, dus kreeg ik een leraar voor noten- en harmonieleer.”
Hij wilde je die tekortkomingen besparen?
“Ja, maar hij vond het ook makkelijk voor zichzelf als ik het zou kunnen. Toen ik pas een paar weken les had kwam hij met een moeilijk muziekstuk thuis en zei me dat voor te spelen. Dat kon ik natuurlijk niet, daar was ik nog helemaal niet aan toe. Maar hij meende dat ik het niet kon omdat ik niet hard genoeg studeerde. Mocht ik een paar dagen niet buiten spelen.”
Jos Termonia moet er nog om lachen als hij het vertelt.
Of hij zijn vader dan niet streng vond toen?
“Ach streng, wat is streng, hij had de crisistijd meegemaakt. Was zelf uit zijn geboortestreek moeten vertrekken om de kost te verdienen. Toen mijn moeder steeds meer heimwee kreeg zijn we overigens weer terug naar Vlaanderen gegaan, maar in die tijd kon je met accordeonspelen een dikke boterham verdienen. Dus toen hij merkte, dat ik een zekere aanleg had moest ik spelen om een goede toekomst te hebben.”
Wilde je dat?
“Er werd niet gevraagd of je het wilde. Van een stoel werden een paar poten korter gezaagd zodat je goed kon zitten om te studeren. En dat was dat. Op school had ik succes bij mijn kameraden omdat ik meer kon dan zij maar evengoed werd ik van school gehouden als mijn vader werk voor me had. Dan ging hij op zondag met de meester een pint drinken en die vond het dan goed.
Zo kom je natuurlijk niet op de universiteit terecht maar ik hield gelukkig van accordeonspelen. Ik had echt niks anders willen worden dan accordeonist.”
In 1937 vonden zijn vader en zijn leraren dat Jos mee moest doen aan het Internationaal Accordeonconcours in Parijs. Hij won meteen de 1ste prijs en zijn naam was gemaakt. Er volgde een reeks van concerten en festivals.
Na de oorlog werkte hij 4 tot 5 keer in de week voor diverse radiostations. Jos speelde lichtklassieke werken, musette en jazz. Op die manier werd hij zeer bekend in België en ook in het buitenland, waar hij diverse grote successen boekte.
In 1950 had hij in Londen een optreden op de ‘Accordion-day’ samen met Coen van Orsouw en Freddy Balta en daarna werd hij uitgenodigd naar Trossingen te komen waar de beroemde accordeonbouwer Moreno speciaal voor hem een accordeon met baritonbassen afwerkte.
Hij trok in Duitsland veel publiciteit, gaf heel wat concerten en trad regelmatig op voor radio Stuttgard.
Herman Schittenhelm, de bekende leraar bij HOHNER, stelde hem voor aan Ruldolf Würthner.
Toen het “Hohner Accordeon Orkest” een tournee maakte in België werd Jos Termonia door Rudolf Würthner gevraagd om als solist mee te reizen. Zowel in Wallonië als in Vlaanderen werd door het orkest in alle grote steden gespeeld en het slotconcert werd gegeven in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel. Würthner werd een persoonlijke vriend.
Ondertussen was Jos met een eigen orkest begonnen. De musici daarvan kwamen allen uit Antwerpen en daarom verhuisde hij met zijn gezin naar Edegem, dichtbij Antwerpen. Daar woont hij nog steeds. (Jos is inmiddels overleden. Red.)
Een oud versleten kastje.
“Die optredens tot diep in de nacht werden me op een zeker moment te zwaar. Toen ben ik met het orkestwerk gestopt.
Maar meteen daarna werd ik door het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap uitgenodigd om door heel België concerten te gaan geven. Dus nog steeds trek ik gans België en Zuid-Nederland door om zo’n 10 keer per maand een concert te geven.
Behalve dan in de zomermaanden, dan doe ik niks. Beetje lezen, naar muziek luisteren, met mijn kleinkinderen bezig zijn.
Anders dan mijn vader hoor. Op hoge leeftijd ging hij altijd nog zondagsmorgens naar de oudmarkt in Luik of Brussel om een oud, versleten kastje te kopen.
En dan werkte hij net zo lang tot de klank er terug in kwam en het er weer wat fatsoenlijk uitzag en dan ging hij terug en verkocht het weer. En kocht natuurlijk meteen een ander.
Kijk, dat kastje dat ik daar heb staan, daar werkte hij aan vlak voor hij stierf. De tongen en de muziek had hij er al uitgehaald. Hij heeft hem niet meer af kunnen maken.”
Componeren? Dat doe je niet meer?
“Nee, dat doe ik niet meer. Heb ik al zoveel gedaan. Mijn eerste walsje, dat ik van mijn muziekleraar schrijven moest, heette ‘On Tourne’. Dat heeft Le Grand Julot in zijn repertoire opgenomen en op de plaat uitgebracht. Het is het liedje dat me het meest opgebracht heeft aan auteursrechten. Verder verdien je zo weinig aan je composities. Nu al helemaal niet meer, nu alles gestolen wordt middels fotokopieën.
Toen ik naar Edegem verhuisde heb ik stapels en stapels muziek in de hof verbrand. Wat moest ik ermee?”
In KLANK publiceren!
“Oh, maar ik heb voor de lezers nog wel een mooie Musettewals. Heb je daar ruimte voor?”
Altijd natuurlijk en heel erg bedankt.
Download de Musettewals Montmartre
Nog een laatste vraag. Op 2 november a.s. wordt er een galafeest georganiseerd in Ospel omdat je 60 jaar in de muziek zit. Vind je dat een eer?
“Zeker, en ik vind het vooral fijn dan te spelen voor mensen die me echt waarderen. Ja, ja, dat wordt een fijne dag.”